Gmach Muzeum Narodowego (Wały Chrobrego)

 

W centralnym punkcie Wałów Chrobrego znajduje się okazały gmach obecnego Muzeum Narodowego, który wraz z tarasami poniżej wyznacza oś całego założenia architektonicznego.

 

 

Gmach Muzeum Narodowego na Wałach Chrobrego

Wały Chrobrego powstały w miejscu Fortu Leopolda z inicjatywy ówczesnego nadburmistrza Hermanna Hakena. Stąd też wywodziła się niemiecka nazwa tego miejsca – Hakenterrasse. Prace nad opracowaniem projektu urbanistycznego powierzono Wilhelmowi Meyerowi Schwartau. Gmach muzeum również był dziełem tego zasłużonego dla miasta architekta. Prace nad budynkiem trwały w latach 1908-1913.[1] Był to pierwszy budynek z przeznaczeniem muzealnym w Szczecinie.

 

Pokryty jasnym piaskowcem gmach z wysoką na 54m wieżą[2] odznaczał się nowoczesną formą nawiązującą do modernizmu i secesji. Przeznaczenie gmachu podkreślone jest poprzez liczne zdobienia elewacji. Na fasadzie budynku odnajdziemy odwołania do czterech epok - piramidy egipskie, antyczną świątynię grecką, gotycką katedrę oraz kopułę bazyliki św. Piotra w Rzymie.[3]

Zdobienia fasady Muzeum z elementami antycznymi

Zaczątki muzealnictwa w Szczecinie pojawiły się już na początku XIX wieku i związane były z gabinetem przyrodniczym Gimnazjum Mariackiego, gdzie gromadzono okazy przyrody, minerały, instrumenty matematyczne i fizyczne oraz eksponaty flory i fauny. Kolekcję swoimi zbiorami wsparła loża wolnomularska Pod Trzema Cyrklami, a ogromne zasługi dla całego przedsięwzięcia miała rodzina Dohrnów.[4] Zbiory zasilali także inni zamożni mieszczanie, lecz ze względu na brak stałej ekspozycji były one nieustannie przemieszczane. Nawet utworzone w 1857 roku Muzeum Sztuki swoje zbiory obrazów musiało eksponować na hali gimnastycznej.[5]

 

Płaskorzeźby na ścianie Muzeum NarodowegoPod naciskiem entuzjastów zrzeszonych w Stettiner Museumverein podjęto decyzję o wybudowaniu muzeum z prawdziwego zdarzenia. Powstałe muzeum miało dwa działy: Muzeum Sztuki i Rzemiosła Artystycznego oraz Muzeum Przyrodnicze.[6] Zbiory tworzyły eksponaty podarowane przez zamożnych mieszczan oraz te zakupione przez miasto m.in. zbiór antycznych waz greckich oraz zespół kopii rzeźb antycznych ufundowanych przez Dohrnów.[7]

 

Cennym obiektem była również kopia posągu Bartolomeo Colleoniego podarowanego przez rodzinę Toepfferów, który stał w sali kopułowej.[8] Po wielu zawirowaniach posąg trafił w 2002 roku na obecny Plac Lotników. Z kolei sala, w której przed wojną panował kondotier, obecnie używana jest przez Teatr Współczesny. Szklana kopuła pod którą stał Colleoni została zasłonięta podwieszanym sufitem.

Widok na Muzeum Narodowe z Łasztowni

Obecnie budynek stanowi Gmach Główny Muzeum Narodowego. Mieszczą się tu wystawy stałe i czasowe. Obejrzeć można zachowaną kolekcję kopii rzeźb antycznych ufundowaną przez rodzinę Dohrnów. Stanowi ona największą w Europie taką kolekcję. Wśród wystaw stałych znajdują się tu ekspozycje poświęcone początkom żeglugi słowiańskiej oraz prehistorii ze szczególnym uwzględnieniem prac wykopaliskowych na Pomorzu Zachodnim. Miłośnikom egzotycznych kultur powinna przypaść do gustu wystawa Sztuka Afryki oraz ekspozycja prezentująca zbiory pozaeuropejskie. Poza tym mieści się tu Muzeum Morskie, a na tyłach budynku zlokalizowano Skansen Morski, gdzie oglądać można zabytkowe łodzie.

Skansen morski na tyłach Muzeum Narodowego

Muzeum czynne jest codziennie oprócz poniedziałków 10-18, a w weekendy 10-16. W czwartki wstęp do muzeum jest bezpłatny.

 

Agata Stankiewicz, 2012r.



[1] Encyklopedia Szczecina, t.2, Szczecin 1999, s. 586.
[2] Czesław Piskorski, Szczecin i okolice. Przewodnik, Warszawa 1956, Sport i Turystyka, s.39.
[3] Czesław Piskorski, Szczecin i okolice. Przewodnik, Warszawa 1977, Sport i Turystyka, s.78
[4] Encyklopedia Szczecina, t.1, Szczecin 1999, s. 634.
[5] Janusz Ławrynowicz, Biały pałac Sztuki, „Kurier Szczeciński”, 28 lutego 2003.
[6] Encyklopedia Szczecina, t.1, Szczecin 1999, s. 634.
[7] ibid.
[8] Jerzy M. Kosacki, Ziemia Szczecińska, cz. II, Szczecin 1994, Wydawnictwo Sat, s.19.

 


Wyświetl większą mapę

Dodatkowe informacje