Gmach Banku PKO

Biegnąca przez samo centrum Szczecina Aleja Niepodległości jest jedną z najszerszych arterii w mieście. Po jej zachodniej stronie zlokalizowane są dwa okazałe gmachy, z których jeden wyróżnia się szczególną urodą. Neobarokowy pałac z bogato zdobioną elewacją stanowi piękny przykład pruskiej myśli architektonicznej.

Wejście do Banku PKO

 

Obecna Aleja Niepodległości, która łączy Plac Żołnierza z Aleją 3 Maja, wyznacza zachodnią granicę Starego Miasta. W tym miejscu biegły niegdyś fosy średniowiecznych umocnień. Z kolei mury miejskie przebiegały mniej więcej w linii kwartałów między obecną Aleją Niepodległości a ul. Tkacką.[1] Gdy w 1721 roku Szczecin został przejęty przez Królestwo Prus dawne fosy zostały zasypane, a na ich miejscu utworzono garnizonowy plac ćwiczeń Grüne Paradeplatz.[2] Nazwa pochodziła od zielonej murawy, na której odbywały się uroczyste defilady. Przy narożniku z pl. Żołnierza i ul. Tkackiej wzniesiono budynki koszar, a od zachodniej strony powstały wysokie wały twierdzy z kazamatami wykorzystywanymi przez rzemieślników i kupców.[3]

 

Gdy w 1873 roku władze Szczecina zdecydowały się rozebrać fortyfikacje, które blokowały rozwój miasta, w ich miejscu zaplanowano wybudowanie okazałych gmachów. Na miejscu dawnych magazynów wojskowych w latach 1890-1892 wybudowano piękny pałac z przeznaczeniem na siedzibę Generalnej Dyrekcji i Banku Hipotecznego Ziemstwa Pomorskiego (General Landschaftsgebäude). Projektantem obiektu był Emil Drews (ten sam architekt, który zaprojektował gmach obecnej Akademii Morskiej). W tym czasie środkowy pas Alei Niepodległości stanowił promenadę, którą obsadzono lipami. Deptak zastąpiono linią tramwajową dopiero w 1972. Do tamtej pory szyny tramwajowe biegły wzdłuż wschodniej strony Alei Niepodległości.[4]

 Front budynku Banku PKO wraz z balkonem

Gdy spojrzymy na sam budynek, to po obu stronach balkonu wspieranego na kamiennych kolumnach, dostrzeżemy dwie postacie. Po lewej stronie wsparty na mieczu stoi rycerz, a po prawej rolnik z pługiem. Powyżej na czterokolumnowym portyku wznosi się tympanon z ciekawą płaskorzeźbą. Dwóch egzotycznie odzianych mężczyzn wspierających się na gigantycznych maczugach, podtrzymuje tarczę z dziewięciopolowym herbem Księstwa Pomorskiego, który stworzył jeszcze Książę Bogusław X. Na szczycie tympanonu przysiadł Gryf, który dzierży w szponach tarczę ze splecionymi inicjałami FR (Fridericus Rex – Król Fryderyk). Na cokole pod gryfem widnieje data 1781, czyli rok założenia Ziemstwa Pomorskiego.[5]

 

Obecnie w budynku swoją siedzibę ma Bank PKO BP.

 

Agata Stankiewicz, 2012r.



[1] Encyklopedia Szczecina, t.1, Szczecin 1999, s. 658.
[2] Janusz Ławrynowicz, Pałac przy placu parad, „Kurier Szczeciński”, 5 kwietnia 2002r.
[3] Encyklopedia Szczecina, t.1, Szczecin 1999, s. 658.
[4] Janusz Ławrynowicz, Pałac przy placu parad, „Kurier Szczeciński”, 5 kwietnia 2002r.
[5] ibid.

 


Wyświetl większą mapę

Dodatkowe informacje