Brama Królewska

Na placu Hołdu Pruskiego naprzeciwko wylotu ulicy Mariackiej stoi barokowa brama łudząco podobna do Bramy Portowej. Obie budowle wzniesiono podczas pruskiej modernizacji twierdzy w pierwszej połowie XVIII w.

 

Brama królewska od zewnętrznej strony.Brama Królewska, zwana również Bramą Hołdu Pruskiego, powstała w latach 1726-1728 wg projektu Gerharda Corneliusa van Wallrawe w miejscu starych obwarowań miejskich.[i] Do roku 1806 nosiła nazwę Anklamer Tor od miasta Anklam (po polsku Nakło nad Pianą) co spowodowało, że po wojnie nazwę tłumaczono jako Brama Anklamska lub Nakielska. Do 1945r znana była mieszkańcom Stettina jako Königstor.

 

Barokowa budowla z obu stron zwieńczona jest attyką, a jej wejścia zamknięte są artystycznymi kratami z końca XIXw.[ii] Brama odznacza się bogatymi zdobieniami w postaci rzeźb autorstwa Bartholome Damarta.[iii] Elewacja zewnętrzna, czyli ta od strony ulicy Jana Matejki, pochodzi z 1726r.[iv] Na jej attyce widnieje postać Herkulesa, który odpoczywa na skórze lwa, w ręku dzierżąc maczugę. Obok niego również odpoczywający Mars, trzymający jednak w pogotowiu miecz i tarczę. Nad wejściem dostrzec można czarnego Orła Pruskiego z Orderem Czarnego Orła.

Elewacja zewnętrzna, czyli ta od strony Placu Żołnierza, pochodzi z 1728r.[v] Nad wejściem widnieją dwa putta trzymające tarczę herbową z inicjałami FRW (czyli Fridericus Rex Wilhelm) symbolizującymi ówczesnego władcę Królestwa Pruskiego - Fryderyka Wilhelma I Pruskiego. Na attyce widoczne liczne reliefy z motywem panoplii (elementy dekoracyjno-symboliczne z motywem tarcz, hełmów oraz broni białej). Na zachodniej ścianie budowli umieszczono tablicę upamiętniającą Dezyderego Chłapowskiego, polskiego generała i działacza gospodarczego, który odbył karę twierdzy w Forcie „Prusy” w Szczecinie.

Kamienne szczyty Bramy Królewskiej zostały zdemontowane na czas II wojny światowej. Ponownie zamontowano je w 1957 r.[vi]

 

Brama Królewska nocąObecnie wewnątrz mieści się kawiarnia Brama Jazz Cafe. Oprócz napojów alkoholowych i bezalkoholowych, lokal oferuje szeroki wybór dań głównych, przekąsek oraz deserów. Często organizowane są tu również imprezy kulturalne takie jak koncerty i wystawy.

 

Agata Stankiewicz, 2012r.



[i] Czesław Piskorski, Szczecin i okolice. Przewodnik, Warszawa 1977, Sport i Turystyka, s.59.
[ii] ibid.
[iii] Jerzy M. Kosacki, Ziemia Szczecińska, cz. II, Szczecin 1994, Wydawnictwo Sat, s.20.
[iv] Encyklopedia Szczecina, t.1, Szczecin 1999, s. 117.
[v] ibid.
[vi] ibid.

 


Wyświetl większą mapę

Dodatkowe informacje